Nông nghiệp & Chăn nuôi là một trong những nhóm ngành xuất khẩu truyền thống của Việt Nam. Bài viết này tổng hợp các nhóm mặt hàng nông sản xuất khẩu chính, thị trường tiêu thụ, và danh sách doanh nghiệp niêm yết trong ngành — qua khảo sát dữ liệu xúc tiến thương mại (kỳ 01/2026–05/2026, tổng giá trị xuất khẩu nhóm hàng nông sản – chăn nuôi đạt khoảng 12,7 tỷ USD trong phạm vi khảo sát).
Các nhóm mặt hàng nông sản xuất khẩu chính
Dựa trên mô tả chi tiết hàng nghìn lô hàng thực tế trong phạm vi khảo sát, nông sản xuất khẩu của Việt Nam tập trung vào các nhóm sau:
- Cà phê nhân (Robusta/Arabica) — nhóm xuất hiện dày đặc và chiếm phần lớn các lô hàng giá trị cao nhất trong dữ liệu, gồm cả cà phê Robusta (loại 1, loại 2, dạng nhân xanh chưa rang, chưa tách cafein) lẫn cà phê Arabica.
- Cám gạo (rice bran) — phụ phẩm từ xay xát gạo, dùng làm thức ăn chăn nuôi cho gia súc và gia cầm, thường đóng bao 50kg, xuất khẩu số lượng lớn.
- Rau quả tươi — chủ yếu là thanh long tươi và xoài tươi, xuất khẩu nguyên trái chưa qua chế biến.
- Gạo — gồm gạo thơm (như dòng ST25) và các chủng loại gạo khác, một phần đóng bao nhỏ mang thương hiệu riêng để bán lẻ ở thị trường nước ngoài.
Thị trường xuất khẩu chính
Theo khảo sát dữ liệu xúc tiến thương mại, nhóm hàng Nông nghiệp & Chăn nuôi có các thị trường xuất khẩu chính sau:
| Thị trường | Tỷ trọng |
|---|---|
| Trung Quốc | 18,5% |
| Thụy Sĩ | 8,4% |
| Mỹ | 7,3% |
| Singapore | 4,8% |
| Hà Lan | 4,4% |
| Đức | 4,2% |
| Philippines | 2,9% |
| Nhật Bản | 2,3% |
| UAE (Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất) | 1,9% |
| Tây Ban Nha | 1,7% |
| Ý | 1,4% |
| Ấn Độ | 1,4% |
| Pháp | 1,4% |
| Hàn Quốc | 1,4% |
Lưu ý: số liệu gốc còn ghi nhận khoảng 17,1% giá trị "xuất khẩu sang Việt Nam" — đây thực chất là hiện tượng "xuất khẩu tại chỗ" của doanh nghiệp chế xuất (bán cho pháp nhân trong nước vẫn được tính là xuất khẩu theo quy định), không phải xuất khẩu ra nước ngoài thật, nên bảng trên chỉ liệt kê các thị trường nước ngoài thực sự.
Vì sao Trung Quốc, Thụy Sĩ, Mỹ là thị trường chính?
Trung Quốc là thị trường lớn nhất cho nhóm rau quả tươi và gạo, nhờ vị trí địa lý giáp biên giới giúp vận chuyển nhanh, chi phí logistics thấp, cùng nhu cầu tiêu thụ nội địa khổng lồ — thanh long, xoài tươi là những mặt hàng Việt Nam có lợi thế cạnh tranh trực tiếp với các nước xuất khẩu trái cây nhiệt đới khác.
Thụy Sĩ đứng thứ hai dù không phải nước tiêu thụ cà phê lớn — đây là hệ quả của việc Việt Nam là nước xuất khẩu cà phê Robusta lớn thứ hai thế giới, trong khi Thụy Sĩ (đặc biệt vùng Geneva) là một trong những trung tâm giao dịch hàng hoá nông sản quốc tế lớn nhất, nơi đặt trụ sở khu vực của nhiều tập đoàn kinh doanh cà phê toàn cầu. Nhiều lô cà phê "xuất" sang Thụy Sĩ thực chất được bán qua các sàn giao dịch/trading house đặt tại đây, rồi mới phân phối tiếp đến nơi tiêu thụ cuối cùng ở nhiều nước khác, không có nghĩa là toàn bộ khối lượng đó được tiêu thụ tại Thụy Sĩ.
Mỹ là thị trường tiêu thụ cà phê rang xay lớn của thế giới và cũng nhập khẩu một phần cám gạo, gạo, rau quả chế biến từ Việt Nam. Singapore đóng vai trò trung tâm trung chuyển (transshipment hub) của khu vực Đông Nam Á, nhiều lô hàng nông sản qua cảng Singapore để tái xuất tiếp sang các thị trường khác. Hà Lan và Đức tương tự đóng vai trò cửa ngõ logistics và trung tâm rang xay/phân phối cà phê của khối EU — cảng Rotterdam (Hà Lan) là một trong những cảng nhập khẩu cà phê nhân lớn nhất châu Âu trước khi phân phối tiếp đi các nước thành viên khác.
Doanh nghiệp niêm yết trong ngành Nông nghiệp & Chăn nuôi
Các mã cổ phiếu thuộc ngành Nông nghiệp & Chăn nuôi đang niêm yết/giao dịch trên sàn:
ABS, AFX, BAF, DBC, HAG, HKB, HNG, HPA, HRC, HSL, MCM, MLS, MML, NSC, PSL, SJ1, SSC, TAR, TSC, VET, VHG, VLC.
Trong phạm vi khảo sát dữ liệu xuất khẩu hiện tại, không ghi nhận trực tiếp tên doanh nghiệp niêm yết nào trong danh sách trên là nhà xuất khẩu. Các tên doanh nghiệp xuất khẩu lớn nhất xuất hiện trong dữ liệu (chủ yếu ở nhóm cà phê và gạo) đều là các công ty thương mại/trading house chuyên biệt — không phải các doanh nghiệp sản xuất, chăn nuôi đang niêm yết. Đây là đặc thù của chuỗi cung ứng nông sản Việt Nam: phần lớn doanh nghiệp sản xuất (trồng trọt, chăn nuôi, chế biến) bán sản phẩm qua các công ty thương mại/xuất nhập khẩu trung gian chuyên trách khâu xuất khẩu, thay vì tự đứng tên xuất khẩu trực tiếp. Vì vậy, một doanh nghiệp niêm yết ngành nông nghiệp không xuất hiện trong khảo sát xuất khẩu không đồng nghĩa doanh nghiệp đó không có hoạt động liên quan xuất khẩu — nhiều khả năng sản phẩm của họ đã được bán qua trung gian mang tên khác.
Yếu tố cần theo dõi
- Giá cà phê thế giới (sàn London - Robusta, sàn New York - Arabica) và biến động tỷ giá USD/VND ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu xuất khẩu cà phê.
- Giá gạo thế giới và chính sách xuất khẩu gạo của Việt Nam (hạn ngạch, giá sàn) cũng như của các nước xuất khẩu gạo cạnh tranh (Thái Lan, Ấn Độ).
- Thời tiết, hiện tượng El Nino/La Nina ảnh hưởng đến sản lượng cà phê, lúa gạo và trái cây tại các vùng trồng trọng điểm (Tây Nguyên, Đồng bằng sông Cửu Long).
- Chi phí đầu vào chăn nuôi — giá thức ăn chăn nuôi (ngô, đậu tương nhập khẩu), dịch bệnh trên đàn gia súc/gia cầm.
- Yêu cầu kiểm dịch thực vật và tiêu chuẩn chất lượng ngày càng khắt khe từ các thị trường nhập khẩu lớn như Trung Quốc, EU.
- Biến động tỷ giá và chi phí logistics/vận tải biển quốc tế.
Câu hỏi thường gặp
Việt Nam xuất khẩu bao nhiêu nông sản mỗi năm theo khảo sát này? Theo khảo sát dữ liệu xúc tiến thương mại kỳ 01/2026–05/2026, riêng nhóm hàng Nông nghiệp & Chăn nuôi đạt khoảng 12,7 tỷ USD giá trị xuất khẩu trong 5 tháng.
Vì sao nhiều doanh nghiệp nông nghiệp niêm yết không xuất hiện trực tiếp trong dữ liệu xuất khẩu? Vì phần lớn nông sản Việt Nam (cà phê, gạo, rau quả) được xuất khẩu qua các công ty thương mại/trading house chuyên biệt, không phải do chính doanh nghiệp sản xuất, trồng trọt hay chăn nuôi đứng tên xuất khẩu trực tiếp. Đây là đặc thù chuỗi cung ứng của ngành, không phản ánh việc doanh nghiệp không có hoạt động xuất khẩu liên quan.
Cổ phiếu ngành Nông nghiệp & Chăn nuôi có phải cổ phiếu xuất khẩu không? Không hẳn. Nhiều doanh nghiệp trong ngành (đặc biệt nhóm chăn nuôi như heo, gà) phục vụ chủ yếu thị trường nội địa. Việc một mã thuộc ngành Nông nghiệp & Chăn nuôi không đồng nghĩa doanh nghiệp đó có doanh thu xuất khẩu đáng kể — cần xem báo cáo tài chính, thuyết minh doanh thu theo thị trường của từng công ty để biết chính xác.
Vì sao Thụy Sĩ lại đứng thứ 2 trong danh sách thị trường xuất khẩu nông sản dù không phải nước tiêu thụ cà phê lớn? Vì Thụy Sĩ là trung tâm giao dịch hàng hoá nông sản quốc tế, nơi nhiều tập đoàn kinh doanh cà phê toàn cầu đặt trụ sở khu vực. Nhiều lô cà phê Việt Nam "xuất" sang Thụy Sĩ thực chất được giao dịch qua các sàn/trading house tại đây trước khi phân phối tiếp đến nơi tiêu thụ cuối cùng ở các nước khác.
💬 Góc nhìn thực chiến của Tâm An
Tôi thấy gì trong dữ liệu
Bức tranh xuất khẩu nông sản Việt Nam trong khảo sát này khá tập trung: cà phê nhân chiếm phần lớn các lô hàng giá trị cao nhất, tiếp theo là cám gạo (thức ăn chăn nuôi), rau quả tươi và gạo. Điều đáng chú ý là gần như không có tên doanh nghiệp niêm yết nào trong 22 mã ngành Nông nghiệp & Chăn nuôi xuất hiện trực tiếp trong danh sách xuất khẩu — khác hẳn so với một số ngành khác nơi thương hiệu lớn niêm yết có thể nhận diện được trong dữ liệu.
Vì sao tôi tin vào bức tranh này
Số liệu lấy trực tiếp từ khảo sát dữ liệu xúc tiến thương mại thật, không qua ước tính, nên độ tin cậy ở cấp độ tổng hợp ngành (nhóm hàng, thị trường) là cao. Việc không tìm thấy tên doanh nghiệp niêm yết trùng khớp cũng là một quan sát trung thực từ chính dữ liệu, không phải do bỏ sót tìm kiếm.
Điều gì khiến bức tranh này chưa đầy đủ
Đây là điểm quan trọng nhất cần lưu ý: phạm vi khảo sát chỉ khớp được tên doanh nghiệp nào trùng khớp trực tiếp trong hồ sơ xuất khẩu. Với ngành nông sản, phần lớn nhà xuất khẩu là công ty thương mại/trading house chuyên biệt (không niêm yết), trong khi các doanh nghiệp niêm yết (trồng trọt, chế biến, chăn nuôi) thường bán hàng qua trung gian này thay vì tự đứng tên xuất khẩu. Vì vậy bài viết này không và không thể khẳng định 22 mã trên có hay không có hoạt động xuất khẩu — chỉ có thể nói rằng dữ liệu khảo sát hiện tại chưa ghi nhận được mối liên hệ trực tiếp.
Tôi sẽ theo dõi gì tiếp theo
Cập nhật lại bài khi có thêm kỳ dữ liệu mới hoặc phương pháp đối chiếu tốt hơn (ví dụ qua công ty con, mã số thuế liên kết) để xác định chính xác hơn doanh nghiệp niêm yết nào trong nhóm 22 mã thực sự có hoạt động xuất khẩu và qua kênh nào.
