Khi mua bán cổ phiếu tại Việt Nam, nhà đầu tư chịu 4 khoản thuế/phí chính — áp dụng như nhau cho mọi mã cổ phiếu, không phân biệt ngành hay sàn niêm yết.
Thuế thu nhập cá nhân khi bán cổ phiếu — 0,1% giá trị bán
Đây là khoản bắt buộc lớn nhất: 0,1% trên giá trị chuyển nhượng (giá bán × khối lượng), tính theo từng lần bán, chỉ người bán chịu — người mua không phải trả khoản này. Mức thuế cố định 0,1% áp dụng bất kể giao dịch đó lãi hay lỗ — bán lỗ vẫn phải nộp thuế trên giá trị bán, không phải trên phần lãi. Xem chi tiết tại Bán cổ phiếu lãi hay lỗ thì thuế có khác nhau không?
Phí giao dịch (phí môi giới) — tối đa 0,5%, do từng CTCK quy định
Khác với thuế (thu bởi Nhà nước, mức cố định toàn thị trường), phí giao dịch do mỗi công ty chứng khoán tự quy định trong biểu phí riêng — không có mức sàn tối thiểu, nhưng theo quy định chung không được vượt quá 0,5% giá trị mỗi lần giao dịch. Phí này áp dụng cho cả lệnh mua và lệnh bán, khác với thuế 0,1% chỉ áp dụng khi bán. Mức phí thực tế dao động khá lớn giữa các CTCK (nhiều nơi giảm phí mạnh cho giao dịch online để cạnh tranh khách hàng).
Phí lưu ký chứng khoán — 0,27 đồng/cổ phiếu/tháng
Đây là phí trả cho Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC) để quản lý số lượng cổ phiếu nhà đầu tư đang nắm giữ, thu qua CTCK vào ngày làm việc cuối mỗi tháng. Mức phí cổ phiếu là 0,27 đồng/cổ phiếu/tháng, không có mức tối thiểu hoặc tối đa (khác với trái phiếu doanh nghiệp có mức trần 2 triệu đồng/tháng/mã). Với danh mục nhỏ, khoản này thường không đáng kể, nhưng với danh mục lớn (hàng triệu cổ phiếu) cần lưu ý cộng dồn.
Thuế thu nhập cá nhân với cổ tức tiền mặt — 5%
Khoản này khác biệt hoàn toàn với thuế chuyển nhượng — chỉ phát sinh khi nhận cổ tức bằng tiền mặt (không áp dụng với cổ tức bằng cổ phiếu), mức cố định 5% trên số tiền cổ tức nhận được, thường được CTCK khấu trừ tự động trước khi chuyển vào tài khoản.
Câu hỏi thường gặp
Mua cổ phiếu có phải chịu thuế 0,1% không?
Không — thuế chuyển nhượng 0,1% chỉ áp dụng cho bên bán. Người mua chỉ chịu phí giao dịch (phí môi giới) do CTCK thu, không chịu khoản thuế này.
Bán lỗ có được miễn thuế chuyển nhượng không?
Không. Thuế 0,1% tính trên giá trị bán (giá × khối lượng), không phụ thuộc vào việc giao dịch đó lãi hay lỗ — đây là điểm khác biệt lớn so với thuế lãi vốn (capital gains tax) ở nhiều thị trường quốc tế chỉ đánh thuế trên phần lãi thực.
Phí giao dịch và thuế chuyển nhượng có phải là một không?
Không — đây là 2 khoản hoàn toàn khác nhau. Thuế 0,1% nộp cho Nhà nước, mức cố định toàn thị trường, chỉ áp dụng khi bán. Phí giao dịch trả cho CTCK, mức do từng công ty tự quy định (tối đa 0,5%), áp dụng cho cả mua và bán.
Nội dung mang tính chất giáo dục, tổng hợp theo quy định hiện hành — có thể thay đổi theo quy định mới của Bộ Tài chính/UBCKNN, không phải tư vấn thuế. Đối chiếu biểu phí cụ thể của CTCK bạn đang giao dịch để có số liệu chính xác.
