Quyền mua cổ phiếu là gì?
Quyền mua cổ phiếu (rights) là quyền ưu tiên được mua thêm cổ phiếu mới phát hành theo 1 tỷ lệ và mức giá đã định trước, dành riêng cho cổ đông hiện hữu tại ngày chốt danh sách — khi doanh nghiệp thực hiện phát hành thêm cổ phiếu để huy động vốn (chào bán cho cổ đông hiện hữu). Mỗi cổ phiếu đang nắm giữ tương ứng với 1 lượng quyền mua nhất định theo tỷ lệ phát hành đã công bố.
Có nên mua quyền mua (thực hiện quyền) không?
Cần cân nhắc dựa trên: mức giá chào bán (thường thấp hơn thị giá hiện tại, tạo giá trị nội tại cho quyền mua), mục đích sử dụng vốn huy động của doanh nghiệp, và khả năng tài chính cá nhân để bỏ thêm tiền mua. Nếu giá chào bán hấp dẫn và tin tưởng vào triển vọng sử dụng vốn hiệu quả của doanh nghiệp, thực hiện quyền giúp duy trì đúng tỷ lệ sở hữu ban đầu, tránh bị pha loãng.
Không mua (không thực hiện) quyền mua thì sao?
Cổ đông không bắt buộc phải thực hiện quyền mua — nếu không thực hiện, tỷ lệ sở hữu của bạn trong doanh nghiệp sẽ bị pha loãng so với các cổ đông khác có tham gia mua thêm, vì số lượng cổ phiếu tổng của doanh nghiệp tăng lên nhưng số cổ phiếu bạn nắm giữ không đổi.
Mua quyền (đăng ký thực hiện) nhưng không nộp đủ tiền đúng hạn thì sao?
Nếu đã đăng ký thực hiện quyền nhưng không nộp đủ tiền trong thời hạn quy định, quyền mua đó sẽ bị coi như không thực hiện — số cổ phiếu tương ứng sẽ không được phân phối, và cổ đông mất quyền mua phần đó (không phải cứ đăng ký là chắc chắn nhận cổ phiếu nếu chưa hoàn tất nghĩa vụ nộp tiền).
💬 Góc nhìn thực chiến của Tâm An
Đừng mặc định "không mua quyền mua thì mất tiền" — nếu không thực hiện quyền, giá trị quyền mua đó coi như mất trắng (không tự động quy đổi thành tiền trừ khi bạn bán quyền trước hạn), đây là sai lầm phổ biến nhất tôi thấy nhà đầu tư mới mắc phải khi bỏ qua thông báo quyền mua.
Câu hỏi thường gặp
Giá chào bán quyền mua luôn thấp hơn thị giá đúng không?
Thường vậy, nhưng không phải luôn luôn — mức giá chào bán do doanh nghiệp và cơ quan quản lý phê duyệt, phần lớn có chiết khấu so với thị giá tại thời điểm công bố để khuyến khích cổ đông tham gia, nhưng biên độ chiết khấu khác nhau tuỳ từng đợt phát hành.
Phát hành thêm cổ phiếu qua hình thức quyền mua có tốt cho cổ đông không?
Xem chi tiết tại bài viết Có nên bán khi doanh nghiệp công bố kế hoạch tăng vốn, phát hành thêm cổ phiếu? — về cơ bản phụ thuộc vào mục đích sử dụng vốn và hiệu quả đầu tư mang lại, không có câu trả lời đúng cho mọi trường hợp.
Nội dung mang tính chất giáo dục, tổng hợp theo quy định giao dịch hiện hành, không phải tư vấn đầu tư.
