Một trong những sai lầm phổ biến nhất khiến nhà đầu tư mất phương hướng trên thị trường chứng khoán, nghe qua có vẻ nghịch lý: đó chính là thói quen theo dõi bản tin thị trường hàng ngày. Vấn đề không nằm ở việc cập nhật thông tin, mà ở chỗ phần lớn chúng ta chưa phân biệt được thế nào là bản tin, bình luận thị trường, và thế nào thực sự là phân tích thị trường.
Bản tin thị trường mỗi ngày kéo tâm lý chạy theo diễn biến ngắn hạn
Bản tin thị trường hàng ngày thường lấy thông tin từ báo đài, tin nóng doanh nghiệp, hay số liệu khối tự doanh mua ròng bán ròng, khối ngoại mua ròng bán ròng trong phiên. Đây đều là những thông tin mang tính chất rất ngắn hạn.
Trong khi đó, doanh nghiệp niêm yết là những tổ chức sản xuất kinh doanh thật, luôn có kế hoạch chuẩn bị dài hạn — không thể nào biến động thất thường theo từng ngày như cách bản tin đưa tin. Khi liên tục tiếp nhận các diễn biến ngắn hạn kiểu này, dù thông tin có đúng, tâm lý vẫn bị tác động rất mạnh: hôm nay thấy tốt, hôm sau đã thấy xấu, cứ liên tục như vậy khiến đầu óc rối loạn và hành động mất nhất quán.
Có phương pháp giao dịch rồi vẫn không dùng được — vì chưa phân biệt kiến thức và kỹ năng
Một sai lầm khác thường gặp ở người mới: cố gắng tìm cho mình một phương pháp — phân tích cơ bản hoặc phân tích kỹ thuật — nhưng khi mang về lại không sử dụng được. Không phải vì phương pháp đó đúng hay sai, mà vì phương pháp giao dịch có 2 lớp: lớp kiến thức và lớp kỹ năng.
Việc này giống hệt việc học 12 năm phổ thông rồi 4 năm đại học, nhưng ra trường vẫn chỉ nhận lương thử việc. Sau này lương tăng lên là do thị trường trả cho kỹ năng thực chiến, chứ không phải trả cho bằng cấp. Phương pháp giao dịch mang về cũng chỉ mới là kiến thức — phải kiên trì, bền bỉ trải nghiệm để chuyển hoá kiến thức đó thành kỹ năng thật sự. Một hệ thống giao dịch đã qua đủ thời gian trải nghiệm sẽ cho ra quyết định tốt hơn nhiều so với cảm tính phản ứng theo diễn biến hàng ngày.
Nếu bỏ qua bước rèn kỹ năng này, người mới thường không hiểu được nguyên lý cốt lõi của phương pháp, rồi liên tục nhảy từ phương pháp này sang phương pháp khác, không kiên định với bất kỳ hệ thống nào, và cuối cùng dễ nản mà rời bỏ thị trường.
Vì sao nên tin hệ thống hơn là suy luận cảm tính từ tin tức
Nên đặt niềm tin vào một hệ thống giao dịch đã được xây dựng và trải nghiệm qua thời gian, thay vì tin vào cảm tính suy luận dựa trên diễn biến tin tức hàng ngày — vì chỉ có hệ thống giao dịch mới thực sự đã được kiểm chứng qua thực tế.
Những thông tin như khối lượng giao dịch hàng ngày, tự doanh và khối ngoại mua ròng bán ròng, hay tin tức liên thị trường, đều rất dễ khiến người xem suy luận theo cảm tính. Não bộ có xu hướng tự tìm cách diễn giải những thông tin rời rạc đó theo hướng khiến bản thân thấy hợp lý, thoả mãn — nhưng đó hoàn toàn không phải là tư duy vận hành trong một hệ thống giao dịch có phương pháp.
Về nguyên lý chung, khi một hệ thống giao dịch bắt đầu xuất hiện đồng loạt nhiều điểm mua và mô hình giá đẹp trên nhiều mã cổ phiếu khác nhau, đó thường là dấu hiệu cho thấy thị trường chung đang bước vào một pha tích cực — đây là tín hiệu nên nhìn vào, thay vì chạy theo các bản tin bình luận thị trường phát sinh mỗi ngày.
💬 Góc nhìn thực chiến của Tâm An
Tôi thấy gì trên thị trường
Rất nhiều nhà đầu tư mới dán mắt vào bản tin mua ròng bán ròng của khối ngoại, khối tự doanh mỗi phiên, rồi để tâm lý bị cuốn theo từng dòng tin đó.
Vì sao tôi tin vào quan điểm này
Tôi nhận thấy những nhà đầu tư có hệ thống giao dịch riêng, đã trải nghiệm đủ lâu để tin vào tín hiệu của hệ thống, thường ra quyết định nhất quán hơn hẳn so với những người ngày nào cũng đọc bản tin rồi thay đổi quan điểm liên tục.
Điều gì khiến tôi sai
Nếu việc theo dõi sát bản tin thị trường mỗi ngày thực sự giúp nhà đầu tư ra quyết định tốt hơn một hệ thống đã được kiểm nghiệm qua thời gian, thì quan điểm này của tôi sẽ không còn đúng.
Tôi sẽ làm gì
Tôi sẽ ưu tiên thời gian xây dựng và rèn luyện một phương pháp giao dịch của riêng mình cho tới khi nó trở thành kỹ năng, thay vì dành thời gian đó để đọc bản tin bình luận thị trường mỗi ngày.
