PC1: doanh thu giảm 20,1%, lợi nhuận gộp tăng 6,2% | Giải mã mô hình kinh doanh #19

2026· Tác giả Bùi Văn Cường
PC1: doanh thu giảm 20,1%, lợi nhuận gộp tăng 6,2% | Giải mã mô hình kinh doanh #19

Bài thuộc loạt Giải mã mô hình kinh doanh, tập 19, có video đi kèm: mỗi tập "giải phẫu" một doanh nghiệp để trả lời câu hỏi tiền đến từ đâu, mảng nào gánh lợi nhuận và điều báo cáo không cho biết. Nội dung mang tính giáo dục: không định giá, không khuyến nghị, không dự báo. Nhãn dùng trong bài: Dữ liệu (số lấy thẳng từ báo cáo), Công ty nêu (lời công ty tự mô tả, bài không kiểm chứng độc lập), Tâm An tính (phép tính của Tâm An trên số báo cáo) và Giả thuyết (cách giải thích để thảo luận, chưa phải kết luận).

Nghịch lý quý 3/2026 của PC1

Dữ liệu. Quý 3/2026, báo cáo hợp nhất, chưa kiểm toán, so với cùng kỳ: doanh thu của PC1 giảm 20,1% (từ 3.278,1 xuống 2.619,3 tỷ đồng), nhưng lợi nhuận gộp tăng 6,2% (từ 681,5 lên 723,6 tỷ); biên gộp lên 27,6%. Nghịch lý thứ hai: lợi nhuận sau thuế tăng 5,6% lên 416,4 tỷ, nhưng phần về cổ đông công ty mẹ giảm 14,3% còn 257,8 tỷ. Phần phân tích riêng quý 3 nằm trong bài BCTC quý 3/2026 của PC1.

PC1: ai gánh lợi nhuận gộp quý 3/2026

Một trăm đồng doanh thu và ai gánh lợi nhuận gộp

Tâm An tính (quý 3/2026, chưa kiểm toán). Từ 100 đồng doanh thu: giá vốn lấy 72,4 đồng, bán hàng và quản lý 5,1 đồng, tài chính ròng trừ 4,4 đồng, thuế 2,2 đồng, còn 15,9 đồng sau thuế; cổ đông không kiểm soát lấy 6,1 đồng, về công ty mẹ còn 9,8 đồng (cùng kỳ 9,2 đồng). Theo mảng: xây lắp chiếm 41,1% doanh thu nhưng chỉ 10,3% lợi nhuận gộp; điện chiếm 21,5% doanh thu nhưng 47,3% lợi nhuận gộp; tinh quặng 14,4% và 27,6%; bốn mảng còn lại mỗi mảng dưới một phần mười. Điện cộng tinh quặng cho 74,9% lợi nhuận gộp.

PC1: cầu lợi nhuận gộp quý 3/2026

Lợi nhuận gộp tăng 42,1 tỷ gồm: xây lắp kéo xuống 85,9 tỷ; điện thêm 78,4 tỷ; bất động sản thêm 36,4 tỷ (quý 3 năm ngoái chưa có chuyển nhượng); tinh quặng thêm 15,1 tỷ; sản xuất công nghiệp thêm 5,6 tỷ; các mảng còn lại trừ 7,5 tỷ. Biên gộp xây lắp từ 9,2% xuống 6,9%, điện từ 55,1% lên 60,8% (doanh thu 562,1 tỷ, tăng 17%, giá vốn chỉ tăng 2%). Tinh quặng, mảng khai khoáng của công ty con Tấn Phát: doanh thu giảm 15%, giá vốn giảm 32%, lợi nhuận gộp tăng 8%, biên 53,0%. Xây lắp, mảng lớn nhất: doanh thu giảm 38%, lợi nhuận gộp giảm 54%. Bất động sản: quý 3 có 163,2 tỷ doanh thu chuyển nhượng (cùng kỳ bằng không), lợi nhuận gộp 36,4 tỷ, 9 tháng 419,3 tỷ; báo cáo không nêu tên dự án.

Phần lợi nhuận chia cho cổ đông không kiểm soát

PC1: chia phần lợi nhuận sau thuế

Quý 3/2026, lợi nhuận sau thuế 416,4 tỷ, trong đó cổ đông không kiểm soát 158,6 tỷ, chiếm 38,1% (năm trước 23,7%); phần này tăng 69,5% trong khi phần của mẹ giảm. 9 tháng: từ 29,3% lên 36,3%. Dữ liệu: trong cấu trúc tập đoàn, PC1 sở hữu 60% Thủy điện Trung Thu, 51% Đầu tư Năng lượng Miền Bắc, 55,54% Điện gió Liên Lập. Báo cáo không tách lợi nhuận không kiểm soát theo từng công ty; việc nối hai điều này là giả thuyết của Tâm An. Qua nhiều năm: phần không kiểm soát là 5,1% năm 2018, 80,1% năm 2023 (lợi nhuận sau thuế 181,6 tỷ, về mẹ chỉ 36,2 tỷ), 23,2% năm 2025 và 36,3% trong 9 tháng 2026.

Chín quý, quý 4/2025 và hai quý đầu 2026

Biên gộp quý 3/2026 là 27,6%, cao nhất chín quý; quý 2 là 23,0%, quý 1 là 21,6%, quý 4/2025 là 21,3%, thấp nhất 17,4% ở quý 2/2025. Doanh thu không đi theo một nhịp đều: quý 3/2026 là 2.619 tỷ (hơn quý 2 khoảng 28,5%), quý 4/2025 vọt lên 5.011 tỷ (gấp 1,5 lần quý 3/2025), quý 1/2025 chỉ 1.860 tỷ. Công ty nêu: mảng tổng thầu năm 2025 đạt 6.698 tỷ (tăng 81,7%), biên cải thiện nhờ hoàn tất quyết toán nhiều dự án xây lắp tỷ trọng lớn trong quý 4; backlog cuối năm 8.250 tỷ (năm trước 6.892 tỷ). Tâm An tính: so với quý 3/2025, quý 4 doanh thu tăng 53%; riêng xây lắp 2.664 tỷ, bằng 39,8% cả năm; cả 774,3 tỷ chuyển nhượng bất động sản của năm rơi vào quý 4. Hai quý đầu 2026: quý 2 doanh thu giảm 30,6% còn lợi nhuận gộp giảm 8,2%; quý 1 doanh thu tăng 16,5%; sáu tháng đầu có khoản lãi thanh lý đầu tư 120,0 tỷ (21,3% lợi nhuận trước thuế hai quý), quý 3 không có khoản này.

Cả năm 2025, lãi vay và dòng tiền

Dữ liệu (2025, đã kiểm toán). Từ 100 đồng doanh thu: giá vốn 79,2 đồng, bán hàng và quản lý 5,1 đồng, tài chính ròng trừ 4,3 đồng, thuế 1,6 đồng, còn 10,4 đồng sau thuế, về mẹ 8,0 đồng (so với 9,8 đồng của quý 3/2026). Xây lắp chiếm 51,2% doanh thu và 27,3% lợi nhuận gộp (biên 11,1%); điện 13,8% và 38,4%; tinh quặng 8,7% và 16,2%. So năm 2024: lợi nhuận gộp xây lắp từ 258,4 lên 741,6 tỷ; điện từ 945,9 lên 1.045,3 tỷ; tinh quặng từ 564,7 xuống 441,1 tỷ; bất động sản từ 20,9 lên 148,0 tỷ.

Lãi vay chiếm 35,0% lợi nhuận gộp trong 9 tháng 2026 (581,2 tỷ), 25,1% năm 2025, đỉnh 58,6% năm 2023 (848,4 tỷ) và 17,1% năm 2018. Cuối tháng 9/2026, vay và trái phiếu 10.880 tỷ (giảm từ 11.706 tỷ nhờ trả 900 tỷ trái phiếu), vay trên vốn chủ từ 1,3 xuống 1,1 lần, nhưng lãi vay 9 tháng vẫn tăng 14,0%.

PC1: tiền vào, tiền ra 9 tháng 2026

Dòng tiền 9 tháng 2026 (chưa kiểm toán). Từ lợi nhuận trước thay đổi vốn lưu động 1.945,9 tỷ, vốn lưu động cộng 214,9 tỷ (riêng phải thu giảm 693,5 tỷ), trừ lãi vay đã trả 578,5 tỷ, thuế 213,6 tỷ, chi khác 61,6 tỷ: dòng tiền kinh doanh 1.307,1 tỷ, bằng 146,2% lợi nhuận. Nhưng mua sắm, xây dựng tài sản 1.582,6 tỷ (gấp 3,1 lần cùng kỳ), gửi và cho vay ròng 807 tỷ, trả nợ vay ròng 678 tỷ, cổ tức 166 tỷ; tiền giảm 1.321 tỷ, còn 2.490,3 tỷ (đầu năm 3.818,9 tỷ).

Điều công ty nêu, giới hạn và giả thuyết

Công ty nêu: hai thủy điện ở Cao Bằng đang xây (Thượng Hà 13 MW dự kiến phát điện tháng 6/2026; Bảo Lạc A 30 MW dự kiến tháng 12); xây dựng cơ bản dở dang cuối quý 3 là 1.622 tỷ. Công ty nêu rủi ro: thi công phụ thuộc thời tiết; biến đổi khí hậu ảnh hưởng thủy điện, điện gió; lãi suất, lạm phát, cạnh tranh; giải phóng mặt bằng và tranh chấp pháp lý với bất động sản. Tâm An thêm: điện và tinh quặng cho 74,9% lợi nhuận gộp quý 3, nên lợi nhuận phụ thuộc hai mảng này.

Giả thuyết (Tâm An phân loại). Cấu trúc: nhiều mảng, trong đó điện có biên gộp 55% đến 58% hai năm kiểm toán. Tạm thời: quyết toán xây lắp dồn vào quý 4, biên tinh quặng nhảy lên, khoản lãi thanh lý một lần. Chưa rõ: vì sao doanh thu xây lắp quý 3 giảm, và phần không kiểm soát sẽ ra sao.

Báo cáo không cho biết

  • Lợi nhuận theo từng mảng trong quý (chỉ có doanh thu và giá vốn); không có bộ phận riêng cho quý 1 và quý 2.
  • Lợi nhuận không kiểm soát của từng công ty con.
  • Vì sao doanh thu xây lắp giảm, hay biên điện và tinh quặng cao hơn; giá bán và sản lượng tinh quặng.
  • Tên các dự án chuyển nhượng bất động sản.

Số bị loại vì lệch nguồn

  • Biên gộp mảng tổng thầu: báo cáo thường niên nêu 11,6% còn báo cáo tài chính cho 11,1% (741,6 chia 6.698,2); bài chỉ dùng 11,1%.
  • Báo cáo quý 3/2026 không có báo cáo bộ phận riêng theo quý; số bộ phận quý 3 lấy từ thuyết minh doanh thu và giá vốn theo loại hoạt động, đã kiểm cộng khớp tổng.
  • Báo cáo quý 3/2026 không kèm kiểm toán hoặc soát xét, nên mọi số quý 3, 9 tháng và 30/9/2026 ghi "chưa kiểm toán". Dòng tổng của báo cáo lưu chuyển tiền tự lệch 1,5 tỷ so với cộng các dòng thành phần, nên cầu dòng tiền bắt đầu từ dòng tổng do báo cáo in.
  • Thời điểm khoản lãi thanh lý đầu tư 120 tỷ: báo cáo chỉ ghi 9 tháng nên bài chỉ nói "nằm trong sáu tháng đầu", không gán cho quý 1 hay quý 2.
  • Nguyên nhân điện hay tinh quặng có biên cao (nước, giá) không có trong báo cáo: bài chỉ nêu số.

Ranh giới phân tích

Bài là nội dung giáo dục về cách đọc mô hình kinh doanh của một tập đoàn xây lắp điện, thủy điện và khoáng sản qua số liệu đã công bố. Bài không định giá, không khuyến nghị mua, bán hay nắm giữ, không dự báo kết quả kinh doanh hay giá cổ phiếu. Số quý 3 và 9 tháng 2026 chưa kiểm toán; hãy đối chiếu báo cáo gốc do doanh nghiệp công bố. Tâm An Chứng Khoán không liên kết với PC1.

Chương trong video

  • 00:00 Nghịch lý quý 3/2026: doanh thu giảm 20,1%, lợi nhuận gộp tăng 6,2%
  • 00:16 Một trăm đồng doanh thu; 00:35 ai gánh lợi nhuận gộp; 00:57 cầu lợi nhuận gộp
  • 01:31 Chia phần lợi nhuận cho cổ đông không kiểm soát; 01:52 cấu trúc sở hữu công ty con điện
  • 02:13 Mảng điện; 02:27 tinh quặng; 02:43 xây lắp; 02:56 bất động sản
  • 03:15 Hai quý đầu 2026; 03:36 biên gộp chín quý; 04:04 doanh thu theo quý; 04:41 quý 4 so quý 3/2025
  • 05:02 Một trăm đồng năm 2025; 05:20 mảng năm 2025; 05:43 năm 2025 so 2024
  • 06:15 Lãi vay chia lợi nhuận gộp; 06:38 phần không kiểm soát qua các năm
  • 07:10 Từ lợi nhuận đến tiền; 07:30 tiền vào, tiền ra; 07:55 nợ vay và vốn chủ
  • 08:14 Điều công ty nêu; 08:35 giới hạn; 08:55 thực sự hay tạm thời (giả thuyết); 09:14 điều báo cáo không cho biết
  • 09:31 Trả lời: tiền của PC1 đến từ đâu

Đọc thêm

Các tập khác của loạt Giải mã mô hình kinh doanh

Xem toàn bộ loạt tại thẻ Giải mã mô hình kinh doanh.

Mã QR tham gia nhóm Zalo Chứng khoán Tâm An

Cộng đồng Zalo

Tham gia nhóm Chứng khoán Tâm An

Cùng thảo luận tín hiệu, cập nhật chiến lược theo tháng và học Price Action mỗi ngày.

Kho thư viện

Ngoài nội dung trên trang, chúng tôi còn lưu trữ nhiều loại tài liệu gốc của doanh nghiệp niêm yết:

  • Báo cáo tài chính quý
  • Báo cáo tài chính bán niên
  • Báo cáo tài chính kiểm toán (năm)
  • Báo cáo thường niên
  • Báo cáo quản trị
  • Tài liệu Đại hội đồng cổ đông
  • Nghị quyết Đại hội đồng cổ đông
  • Nghị quyết Hội đồng quản trị
  • Thông báo thay đổi nhân sự
  • Thông báo thay đổi vốn điều lệ
  • Thông báo cổ tức
  • Tài liệu quyền mua / phát hành thêm
  • Thay đổi đăng ký kinh doanh
  • Investor presentation
  • Analyst / earnings presentation
  • Bản cáo bạch
  • Báo cáo ESG / phát triển bền vững

Do dung lượng lưu trữ lớn, vui lòng liên hệ qua nhóm Zalo để được hỗ trợ tài liệu chi tiết.

Price Action · Hành động giá — Quy tắc mua

Quy tắc mua cổ phiếu thanh khoản cao và cổ phiếu ngách thanh khoản thấp

Cách mua đúng khác nhau tuỳ mã thanh khoản cao hay mã ngách — đọc trước khi vào lệnh.

Đọc quy tắc→

Góc nhìn Price Action · Trong 5 phút

Add Zalo Admin, nhắn ngay mã PC1 — nhận góc nhìn Price Action trong 5 phút

Thông tin trên trang này là dữ liệu nền tảng về doanh nghiệp, không phải phân tích cấu trúc giá tại thời điểm hiện tại — diễn biến giá thay đổi theo từng phiên. Add Zalo của Admin và nhắn ngay mã PC1, Admin sẽ gửi lại góc nhìn Hành động giá (Price Action) cho mã đó trong vòng 5 phút.

Bùi Văn Cường
Nhà phân tích kỹ thuật — xem thêm

Bài phân tích liên quan

Xem tất cả bài về PC1 →

Bài viết mới nhất

Khoá Đào Tạo và Dịch VụVào room Zalo cộng đồng